Begin 19e eeuw werd de eerste niet-militaire rijschool in Nederland door koning Lodewijk Napoleon Bonaparte gesticht. Hiervoor werd een terrein uitgezocht achter de ‘Cours de Napoleon’, zoals het Lange Voorhout toen heette.

De koning liet al spoedig een manege bouwen die met een nokhoogte van 14 meter een unicum is en schonk deze aan de stad ’s-Gravenhaage. Deze Stadsrijschool is zodoende de oudste burgermanege van Nederland.

Tot aan het begin van de twintigste eeuw werd de Rijschool door de gemeente ’s-Gravenhaage geëxploiteerd. De directeuren – de Stedelijke Rijdermeesters – werden aangesteld door de gemeente. Later werden er stallen en koetshuizen bijgebouwd, evenals de directe buurman de Oranje Kazerne, waarmee ook de naam van de straat van ‘Achter de Stallen’ in ‘Kazernestraat’ veranderde.

In 1906 werd de Rijschool overgenomen door de heer Hiemstra, die deze als eerste voor zijn eigen rekening exploiteerde en het gebouwencomplex huurde. Hiemstra was een bekend springruiter en bracht de manege tot grote bloei. Zijn meest succesvolle leerling was zonder twijfel de legendarische ruiter Luitenant-Generaal Pahud de Mortanges, die Nederland vertegenwoordigde bij vier Olympische Spelen.
Hij veroverde viermaal goud en één keer zilver. Na de plotselinge dood van de heer Hiemstra nam de toen nog jonge mejuffrouw E.S. Tack kort voor het uitbreken van de oorlog in 1940 het bedrijf over. Zij hielp de Rijschool door deze moeilijke jaren en stond later bekend als ’s lands bekendste hippologe. Ze schreef en vertaalde talloze hippische boeken en was mede-oprichtster van het Opleidingscentrum te Deurne.

In 1968 kwam de manege op de monumentenlijst te staan en werd de restauratie in het vooruitzicht gesteld. Een deel van de restauratie kwam in 1982 gereed – geheel teruggebracht in de stijl van begin 19e eeuw. Ook de muurschilderingen – daterend uit begin 20ste eeuw – werden toen gerestaureerd. Na het overlijden van mejuffrouw Tack in 2002 is de exploitatie van de Stadsrijschool overgenomen door de heer J. Bönnen. In april 2009 is de gehele restauratie van de manege van start gegaan, deze is inmiddels afgerond.

In 2006 vierde de manege groot feest voor het 200-jarig bestaan van de manege. Voor deze gelegenheid is ook een boek uitgebracht over de geschiedenis van de manege. Dit boek ‘Agter de stallen’ is te koop op de manege.

Agter de stallen, Episodes uit het leven van de ’s-Gravenhaagsche Stadsrijschool
ISBN: 978-90-811329-1-6
Auteur / Author: Hans Pars
Uitgever / Publisher: Stichting ’s-Gravenhaagsche Stadsrijschool
Pagina’s / Pages: 96